Więcej świeżości w codzienności

Dobroczynna moc ziół. Odkryj ich cenne właściwości

Zachwycają aromatem, wzbogacają smak potraw, dostarczają cennych składników odżywczych i leczą wiele dolegliwości. Zioła są niezastąpione w kuchni i w domowej apteczce, dlatego warto sięgać po nie jak najczęściej. Poznaj ich niezwykłe działanie.

Czy wiesz, że…

Tymianek w starożytności symbolizował odwagę i męstwo. W Grecji podawano go żołnierzom, żeby dodać im siły i werwy przed walką. Z kolei średniowieczni rycerze za pomocą tymianku leczyli pobitewne rany.

Mięta – orzeźwia, udrożnia zatoki i koi ból

Mięta pochodzi z terenów śródziemnomorskich, ale obecnie uprawia się ją na każdym kontynencie. We Francji to zioło jest traktowane jak afrodyzjak, natomiast w krajach anglosaskich stanowi doskonały dodatek do wina, ponczu, kakao i deserów owocowych. Brytyjczycy jako pierwsi odkryli walory smakowe mięty, wzbogacając nią potrawy z baraniny, cielęciny, a także mięso mielone i wątróbkę. W angielskiej kuchni z miętę dodaje się też do duszonych warzyw – marchewki, groszku, pora i kapusty.

Mięta to nieocenione remedium na dolegliwości trawienne, bóle żołądka, skurcze i kolki jelitowe. Doskonale radzi sobie także ze schorzeniami wątroby i dróg żółciowych. W medycynie naturalnej olejek miętowy stosowany jest w przewlekłych zapaleniach górnych dróg oddechowych, przeziębieniach, zapaleniach zatok i grypie. W starożytnym Rzymie napar z mięty zalecano przy bólach migrenowych. Wierzono też, że zioło otwiera umysł, poprawia pamięć i koncentrację – stąd wianki z liści mięty na głowach rzymskich uczonych. Dziś na bazie olejku miętowego produkuje się wiele żeli oraz maści, które mają za zadanie uśmierzyć miejscowe bóle mięśni i stawów.

Orzeźwiające właściwości mięty sprawiają, że świetnie sprawdza się jako składnik zimnych napojów. Listki mięty wzbogacają smak wody, lemoniady, mrożonej herbaty i koktajli warzywno – owocowych. Mięta pasuje także do twarożków, owocowych deserów i lodów. Zarówno ona, jak i szeroki wybór innych ziół Vital Fresh można znaleźć w sieci sklepów Biedronka, które są dostępne przez cały rok.

Bazylia – poprawia apetyt i reguluje trawienie

Ojczyzną bazylii jest Południowa Azja oraz tereny Środkowo – Wschodniej Afryki, ale obecnie tę roślinę hoduje się ją na całym świecie. Istnieje ok. 150 odmian bazylii, np.: bazylia pospolita (ta, którą możemy kupić w polskich sklepach), bazylia czerwona, bazylia cynamonowa, bazylia cytrynowa i wiele innych. Występuje w potrawach wielu kuchni świata, jednak najczęściej kojarzona jest z potrawami słonecznej Italii. Zdecydowaną większość dań włoskich serwuje się z dodatkiem zielonych listków świeżej bazylii. Trudno wyobrazić sobie bez niej pizzę, czy włoskie makarony, jest nieodzownym dodatkiem do zapiekanek i sałatek, a także głównym składnikiem pesto – słynnego włoskiego sosu.

Warto wiedzieć, że…

Nazwa bazylii pochodzi od greckiego "basileus" i oznacza króla lub władcę. W starożytnej Grecji roślina nazywana była królewskim ziołem. Dla Rzymian liście bazylii symbolizowały z kolei nienawiść. Wręczane zdrajcom oznaczały groźbę zemsty.

Bazylia jest ceniona nie tylko ze względu na walory smakowe, ale także z powodu właściwości zdrowotnych. W jej liściach znajdziemy beta-karoten, witaminy A, C, E, witaminy z grupy B i kwas foliowy. To także świetne źródło mikroelementów: żelaza, sodu, potasu, wapnia, fosforu i magnezu. Świeża bazylia poprawia trawienie, zapobiega skurczom żołądka, łagodzi wzdęcia i zgagę. Olejki eteryczne zawarte w tej roślinie pobudzają apetyt, a także hamują nudności i wymioty. Napar z listków bazylii działa przeciwdepresyjnie, łagodzi stres i pomaga zasnąć. Roślina ma także właściwości przeciwgorączkowe i dobrze radzi sobie z opuchlizną po oparzeniach i ukąszeniach owadów.

Smak i aromat bazylii trudno pomylić z innymi ziołami. Jej listki pachną słodko i intensywnie i przywodzą na myśl smak anyżku. Bazylia dodaje potrawom wyrazistego charakteru. Stanowi idealny duet z pomidorami, ale świetnie czuje się także w towarzystwie cukinii, bakłażana i potraw ze szpinakiem. Wzbogaca smak zup, potraw z drobiu, pieczeni i sosów. Suszone liście bazylii wchodzą w skład mieszanki ziół prowansalskich.

Tymianek – zwalcza objawy przeziębienia i dodaje energii

Tymianek pochodzi z krajów basenu Morza Śródziemnego, ale występuje także w Ameryce i wielu państwach Europy. Obecnie roślina traktowana jest przede wszystkim jako przyprawa kulinarna, ale w starożytności uważano ją za lek zwalczający wirusy i bakterie. Tymianek miał także dodawać wojownikom sił i odwagi do walki, a rannych leczono naparem z jego liści, by uśmierzyć ból i przyspieszyć gojenie.

Tymianek do dziś ceniony jest jako naturalny środek na choroby dróg oddechowych. Wyciąg z tego zioła ma właściwości wykrztuśne i rozkurczowe, dzięki czemu jest chętnie i często wykorzystywany w preparatach na kaszel. Tymianek działa przeciwbakteryjnie i aseptycznie, więc dobrze radzi sobie także z infekcjami jamy ustnej i gardła. Można go stosować także w chorobach żołądka i jelit oraz przy biegunce. W liściach tymianku znajdziemy witaminę A, beta-karoten, witaminy z grupy B, witaminę C, kwas foliowy, a także potas, magnez, wapń, fosfor, żelazo i niewielkie ilości cynku. Tymianek ma intensywny zapach i lekko gorzki smak. W kuchni sprawdza się doskonale jako przyprawa do ryb, drobiu, dziczyzny, serów i potraw z roślin strączkowych, a także dodatek do dań włoskich – zup, makaronów i pizzy.

Świeżoznawca radzi

Aby zioła dłużej zachowały świeżość, najlepiej przesadzić je do większej doniczki. Większość ziół lubi słoneczne i wilgotne warunki, dlatego najlepiej postawić je na parapecie i regularnie podlewać.

Melisa – łagodzi stres i zapewnia długowieczność

Właściwości melisy są znane od ponad 2 tys. lat, a pierwsze uprawy tego zioła pojawiły się na terenach południowej Europy i północnej Afryki. Już w starożytności roślina była uważana za lecznicze zioło i składnik eliksiru zapewniającego długowieczność. O zastosowaniu melisy można też przeczytać w dziełach wielkich klasyków. W komedii "Wesołe kumoszki z Windstoru" Shakespeare’a znajdziemy scenę, w której gałązki melisy rozrzucano po podłodze w celu odświeżenia powietrza w pomieszczeniu.

Współcześnie melisę wykorzystuje się w leczeniu przeziębienie i grypy. Napar z jej liści pomaga obniżyć ciśnienie krwi, poprawia trawienie i ułatwia zasypianie. Melisa jest ceniona ze względu na właściwości uspokajające. Można ją stosować pomocniczo w łagodzeniu stanów lękowych i depresji oraz w celu zredukowania napięcia i stresu. Herbatka z melisy może także złagodzić objawy migreny i nerwobóle. Melisa wyglądem trochę przypominają miętę. Roślina charakteryzuje się intensywnym, cytrusowym zapachem i lekko słodkim smakiem. W kuchni jej liście często wykorzystuje się jako dodatek do dań z jajek, zapiekanek, potraw z drobiu, sałatek, deserów i napojów.

Kolendra – leczy zatrucia pokarmowe i wspomaga wątrobę, która oczyszcza nas z toksyn

Ojczyzną kolendry są kraje Bliskiego Wschodu i państwa Morza Śródziemnego. Obecnie jest uprawiana także w Azji, Ameryce Południowej, Afryce i w wielu krajach Europy. Rejon, z którego pochodzi kolendra, ma wpływ na jej walory smakowe. Najbardziej aromatyczna jest kolendra z Etiopii, a uprawy z terenów Syrii uznawane są za najostrzejsze w smaku.

Kolendrę stosuje się pomocniczo w leczeniu dolegliwości przewodu pokarmowego. Jest nieoceniona przy niestrawności, wzdęciach i bólach jelit, świetnie sprawdza się także przy zapaleniu błony śluzowej żołądka i biegunkach. W medycynie naturalnej owoce kolendry wykorzystywane są do walki z pasożytami jelitowymi. Z kolei nasiona kolendry pomagają obniżyć ciśnienie krwi i poziom złego cholesterolu. W kuchni kolendra doskonale zastępuje natkę pietruszki. Jej listki można dodawać do twarożków, zup, bulionów, sałatek, mięsnych gulaszy, mięsa mielonego i owoców morza. Kolendrą można także posypać gotowane ziemniaki, doprawić purée, sos do frytek oraz pieczone bataty.

Lubczyk – obniża cholesterol i chroni przed chorobami serca

Pierwsze uprawy lubczyku pojawiły się w Europie Południowej, a także na terenach dzisiejszego Iranu i Afganistanu. Współcześnie roślina występuje w wielu rejonach świata, czasem jako dziko rosnące zioło. Zalety lubczyku znano już w starożytności. Rzymianie stosowali go w kuchni jako aromatyczną przyprawę do wielu dań. Lubczykiem leczono także dolegliwości żołądkowe i gorączkę. Od wielu lat roślina uważana jest za afrodyzjak. Dawniej przyrządzano z niej napoje miłosne.

Liście lubczyku pozytywnie wpływają na trawienie, niwelują przykre objawy niestrawności i łagodzą wzdęcia. Lubczyk ma właściwości antybakteryjne, działa też moczopędnie, dzięki czemu można go stosować pomocniczo przy leczeniu infekcji pęcherza i nerek. Bogactwo fitosteroli sprawia, że lubczyk jest nieocenionym sprzymierzeńcem w walce z cholesterolem. Roślina może zapobiegać chorobom serca i dolegliwościom układu krwionośnego. Dzięki dużej zwartości witaminy C zioło podnosi odporność organizmu i pomaga walczyć z przeziębieniem. Lubczyk działa wykrztuśnie, więc często stosuje się go jako naturalny lek na uporczywy kaszel.

Lubczyk charakteryzuje się intensywnym aromatem i lekko gorzkim smakiem. To znakomity dodatek do zup, wywarów, sosów, gulaszów, dań rybnych i owoców morza. Nasionami lubczyka można posypywać sałatki i ziemniaki, a zmiażdżone wzbogacają smak pieczywa i serów.

Tekst zweryfikowany przez Madalenę Hajkiewicz, dietetyczkę, psychodietetyczkę i autorkę bloga Wiem co jem (wiem-co-jem.pl/).

Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.